Havacılık

Boeing 787 Dreamliner

dreamliner 77 Temmuz 2007’de tanıtımı gerçekleştirilen Boeing firmasının 14 yıl aradan sonra üretime geçeceği yeni model yolcu uçağı Boeing 787 Dreamliner’ın en önemli özelliği şimdiye kadar yapılmış yolcu uçaklarının en verimlisi olmasıdır.Kendi sınıfındaki diğer uçaklardan %20 daha az yakıt tüketiyor. Yolcu kapasitesi 290-330 kişi arasında, modeline göre değişmekte olan Dreamliner,toplam 4 gövde modeli ile satışa sunulacak. Tam yüklü ağırlığı 165 ton olan 787’nin ilk tesliminin Japon ANA firmasına 2010 yılı içerisinde yapılması planlanıyor.

Performans

787-8 Dreamliner  14,200 – 15,200 km menzil arasında 210-250 yolcu , 787-9 Dreamliner ise 14,800-15,750 km menzil arasında 250-290 yolcu taşıyacak.787 ailesinin üçüncü üyesi 787-3 Dreamliner ise 290-330 yolcu sayısını 4,600-5,650 km’lik menzil arasında taşıyacak.

787 benzersiz yakıt verimi, ve bununla beraber olağanüstü çevresel performans sağlayacak.Uçak bugünkü aynı büyüklükteki uçakların kıyaslanabilir uçuşlarında yüzde yirmi daha az yakıt kullanacak.Bu uçak aynı zamanda günümüzün en hızlı uçan uçaklarıyla hemen hemen aynı hızda (0.85 Mach) seyahat edecek.

Boeing, uçağın ana yapısının, uçak gövdesi ve kanatlar da dahil olmak üzere , yarısına yakınının kompozit malzeme olacağını duyurdu. 787`yi oluşturan parçaların %50`si kompozit , %20`si alüminyum , %15`i titanium , %10`u çelik ve diğer kalan %5`i ise diğer maddelerden oluşmaktadır.787`nin %75`i Amerikan , diğer %25`i ise diğer ülkelerden gelen parçalardan yapılmaktadır.Uçakta çokça kullanılan yorulma ve korozyona dayanıklı ileri teknoloji ve düşük ağırlıklı kompozit malzemeler,uçağın hem hafif olmasını,hem de diğer modellere göre daha dayanıklı olmasını sağlayacak.Bu arada belirtmeden geçemeyeceğimiz bir husus da,Dreamliner uçağı,ilk uçuşunda Türkiye’de imal edilen parçalarla uçtu.TAI,uçağın elevatöründeki 7 metre uzunluğundaki kompozit parçayı imal etti. Bu parça,Türkiye’de havacılık için üretilen en büyük kompozit parça oldu.Ayrıca, kargo bölümündeki bariyerler ve bazı gövde parçaları da TAI’de yapıldı.Gelişmiş Teknoloji

TAI ile yapılan anlaşma çerçevesinde,2022’ye kadar TAI,Boeing 787 için toplam 3066 adet parça imalatı gerçekleştirilecek.İstanbul merkezli Kale aero da özel alaşımlara sahip kuyruk parçaları üretti. tüm bu parçalar, ilk uçakta kullanıldı.

Günümüz uçaklarından daha basitleştirilmiş ve işlevselliği arttırılmış olarak sunulan geniş yapı ,  787`nin en göze batan özelliklerinden birisi olacaktır.Karbon monoksit emisyonunu da yüzde 20 azaltacak yeni uçakta gürültü alanı yüzde 60 daralacak.

Uçak kabin terimine yepyeni bir yorum getiren Dreamliner’ın tasarımında,yolculara daha geniş oturma alanı sağlandı,bagaj bölümleri büyütüldü,pilot ve hosteslerin dinlenmeleri için özel bölümler oluşturuldu.Perdelerin bulunmadığı uçakta, geniş camlar,otomatik flulaştırıcılar ve yolcunun tercihine göre ayarlanabilen ışık geçişleri kullanılarak yolculara daha güvenli bir uçuş hissi verilmesi amaçlandı.

Boeing yeni uçağın motorunu geliştirmek için General Electric ve Rolls Royce firmalarını seçti.Motor teknolojisindeki gelişmelerin uçak üzerinde yüzde sekiz kadar daha fazla verim sağlayacağı ve ayrıca bunun piyasada neredeyse iki jenerasyon atlamayı temsil edeceği düşünülüyor.Bununla beraber,kanat aerodinamiğinin getirdiği avantaj ve kullanılan kompozit malzemenin oranına bağlı olarak uçak ağırlığının az olması, Dreamliner’ın kendi sınıfındaki uçaklara göre %30’lara varan tasarruf yapmasını sağlıyor.Ayrıca ileri hava temizleme sistemi ile kabin içi yüksek hava kalitesi ve nem, %8 daha fazla oksijen sağlanması,uçuşun yolcular üzerindeki negatif yönde etkisini minimuma indiriyor.

Ayrıca kullanılacak Health-Monitoring sistemler sayesinde uçak, kendi sistemlerinin görüntülerinin ve bakım gereksinimlerinin raporlarını bilgisayar sistemine göndermesine izin verecek.Böylece uçak bakımı sırasında vakit kaybı minimuma indirilecek ve sağlıklı hasar tespitleri yapılacaktır.

Sipariş Patlaması

Bu arada günümüzdeki satış fiyatı 150 ile 205,5 milyon dolar arasında değişen Boeing 787 tipi uçak, daha test uçuşu dahi yapılmadan satış rekoru kırdı.

Aeroflot, Air Canada, ANA, QATAR, Air China, Airberlin, Seychelles, Atlantic, Özbekistan, Continental Airlines, Aeromexico, Gulfair, Air India, Vietnam Airlenes, Air Pacific, Öet, Shanghai Airlines, TUİ gibi havayolu şirketlerinin de aralarında bulunduğu 58 firma, Boeing’e yaklaşık bin uçak için sipariş verdi. Ancak, küresel ekonomik kriz nedeniyle bazı siparişler iptal edildi ve şu ana kadar 879 adet uçağın satışı yapıldı.

Diğer uçaklardan farklı olarak Dreamliner’da müşterilere uçak koltuklarından, mutfak malzemesine, yer ve koltuk döşemelerinden diğer araç gereçlere kadar uçak malzemelerini alternatifler arasından seçme imkanı da tanındı.

10 günde bir 737 tipi uçak üreten Boeing firması, 787 üretimini ise 17 günde bir gerçekleştirecek.Geciken ilk çıkış tarihleri,Boeing’in sözlü ve yazılı basına yaptığı ve havacılık alanındaki 7’den 70’e herkesin merakını uyandıran yenilikler,büyük profesyonellikle devam ettirilen reklam çalışmaları,siparişlerin bu denli yüksek olmasının nedenlerinden sadece bazılarıdır.

Boeing 787 Dreamliner’ın ekonomi alanında bahsetmemiz gereken bir diğer özelliği ise ağır bakım periyotlarının daha uzun olması.Örnek olarak Boeing 767’ler 6 yılda bir ve 777’ler 8 yılda bir ağır bakıma girerken,Dreamliner serisi uçaklar 12 yılda bir ağır bakıma girecek.Bu da hem bakım masrafları bakımından,hem de yıllık ortalama 200 saatlik uçuş zamanı kazancı bakımından Dreamliner sahibi havayolu şirketlerine kazanç sağlayacak.

Airbus A380 mi Boeing 787 Dreamliner mı?

787 Dreamliner,daha tanıtımının yapıldığı ilk günlerden beri Airbus’ın A380’i ile kıyaslanıyor.İşte asıl sorun da burada başlıyor.Bunun nedeni olarak da iki rakip firmanın gelecek için farklı projeksiyonlarının olduğunu belirtebiliriz.Airbus firmasına göre, gelecekte yolcular büyük merkezlerde toplanacak ve oradan da ana hatlarda büyük uçaklar ile taşınacak.İşte bu ana hatlarda taşıma için A380 çok güçlü bir pozisyonda.Özellikle Boeing’e karşı son derece üstün konumda.Eğer işler böyle giderse Airbus A380 projesi ile Boeing’in bir adım önüne geçecek.

Boeing ise tam tersini düşünüyor.Amerikalı şirkete göre yolcular aktarma yapmaktan kaçınacak ve direkt uçuşlara (uzun menzil dahil) yönelecek.Bu yüzden 787 ve türevi uçaklar müşteri tercihlerinde önemli bir rol oynayacak.Şimdi en başta söylediğimizi tekrarlayalım.A380 ile B787 aynı kategoride değiller.Ama airbus’un 787’ye karşılık gelen bir modeli var: Airbus A350.Asıl karşılaştırılması gereken uçaklar A350 ile 787’dir.

Stratejik karşılaştırmaları bir kenara bırakırsak Airbus A380 ile Boeing 787 teknik açıdan da çok farklı karakteristiklere sahip modellerdir(En basitinden motor sayıları ve yolcu kapasiteleri vs.). bu karşılaştırma sadece iki şirketin gelecek ile ilgili öngörülerinin ne kadar doğru olduğunu anlamamız açısından önem taşıyacaktır.Kazanan da piyasadaki konumunu güçlendirecek.Yoksa A380 de 787 de inanılmaz kuşlar.Ama ikisi de yolcularını farklı özellikler göz önüne alarak taşır.Umuyoruz ki,bu iki büyük şirketin tatlı rekabeti;hem havacılık teknolojisi adına,hem de bu uçaklarda yolculuk yapacak yolcular adına yüksek standartlar doğuracak.

Yorum Yaz