Havacılık

Joint Strike Fighter “F-35”

CF-1_flight_testABD’nin geliştirdiği yeni kuşak savaş uçağı projesi “ Joint Strike Fighter” yani“F-35”, hava saldırılarında devrim niteliğinde. Önümüzdeki 40 yıl boyunca göklere hakim olması düşünülen savaş uçakları, radara yakalanmayan gövdeleri, manevra yetenekleri ve hedefi affetmeyen donanımlarıyla tam bir teknoloji harikası.

Türkiye, ABD, Avusturya, İngiltere, İtalya, Hollanda, Kanada, Danimarka ve Norveç ülkeleri bu projenin içerisinde yer alıyor. Hava aracının bu kadar ilgi görmesinin en büyük nedeni, “ağ merkezli” savaş kavramına cevap vermesi. Bir başka ifadeyle, taktik bilgileri elde ediyor, çözümlüyor ve amaca yönelik olarak kullanabiliyor. Bu özelliği de savaşın kazanılmasında büyük avantaj sağlıyor. F-35 gibi savaş uçakları, kendi sistemlerinde var olan alıcıların yanı sıra, daha gelişmiş sistemlerden ya da ABD Hava Kuvvetleri bünyesindeki keşif uçaklarının gönderdiği bilgilerden yararlanabiliyor.

Birçok devlet gibi Türkiye de bu yeni nesil (5. nesil) savaş uçağını F-16’ların yerine devreye sokmayı planlıyor. 3. Düzey ortak sıfatıyla Türkiye, JSF sistemlerinin geliştirilmesi ve sunulması aşamasında diğer devletlere eşlik etmesinin amacı bu büyük yatırım karşılığında, bu aşamada elde edilecek teknolojik gelişmelerden yararlanma olanağı kazanmak. Türkiye açısından bir başka olumlu gelişme de, Lockheed Martin, Pratt & Whitney veya General Electric gibi JSF projesi içinde yer alan firmalarla birebir işbirliği olanağının doğması. Türkiye General Electric ortaklığında etkin motor üretim tesislerine sahip. ABD Savunma Bakanlığına göre, F-35’lerin üretim aşamasında bu tesisler hayati önem taşıyor.

 

F-35’lerin bu denli ilgi görmesinin başlıca sebepleri  ise;

-F-35’in en önemli özelliği olan görünmez olmasının yanı sıra 28 km çapında bir küre alanını izleyebiliyor olması. Bu nedenle hedefini çok uzak mesafeden görebildiği gibi, füzelere karşı da korunabiliyor.

-F-35, her yöne yerleştirilmiş kameralarına, lazer mesafe tespit cihazına ve gövde içine saklanmış silahlara sahip bulunuyor.

-Pilot kaskının diğerlerine göre iki farklı üstünlüğü bulunuyor. Kaskın birinci üstünlüğü, pilotun yüzünü kapatan cam bölümün ekran olarak kullanılması ve tüm uçuş bilgilerini gösteriyor olması. İkinci üstünlüğü ise uçağın etrafına yerleştirilen kameralardaki 360 derecelik görüntüyü pilotun önüne getirmesi özelliği. Bu özelliği sayesinde F-35 pilotu aşağı baktığında (çıplak gözle sadece uçağın tabanını gördüğü halde) uçağın altındaki gerçek görüntüyü görebiliyor.

-Pilot kaskı, termal sensörlerle gece de kolaylık sağlıyor. Lazer mesafe tespiti, güçlü objektiflerle pozitif tanımlamalar yapıyor ve 28 kilometre’den hedefi tanımlayabiliyor.

-Süpersonik, çok fonksiyonlu beşinci jenerasyon bir casus taarruz uçağı olan F-35, AV8B, A-10, Türkiye’nin de kullandığı F-16, F/A-18 Hornet, İngiltere’de kullanılan GR.7 ve Harrier uçaklarının yerini alması için tasarlandı.

-Dikine inip kalkabilmesi için VSTOL sistemli bir modeli de vardır. Bu sayede uçak gemilerine ve elverişsiz yerlere rahatlıkla inebilir. Uçak gemisine inip kalkarken mancınık ile fırlatılabilmesi ve kanca ile yakalanabilmesi için gövde altı sağlamdır. Tek kişilik ve tek motorludur.

 

Varyantları Arasındaki Farklar

 

 

F-35A
CTOL

F-35B
VSTOL

F-35C
Carrier Version

Uzunluk

51.4 ft (15.7 m)

51.3 ft (15.6 m)

51.5 ft (15.7 m)

Kanat genişliği

35 ft (10.7 m)

35 ft (10.7 m)

43 ft (13.1 m)v

Muharebe yarıçapı

610 nmi (1,100 km)

500 nmi (910 km)

640 nmi (1,150 km)

Kanat Alanı

460 ft² (42.7 m²)

460 ft² (42.7 m²)

668 ft² (62.1 m²)

Boş Ağırlığı

29,300 lb(13,300 kg)

32,000 lb (14,500 kg)

34,800 lb (15,800 kg)

Max Kalkış Ağırlığ

70,000 lb (31,800 kg)

60,000 lb (27,000 kg)

70,000 lb (31,800 kg)

Menzil

1,200 nmi(2,220 km)

900 nmi (1,670 km)

1,400 nmi (2,520 km)

Türkiye’nin Alacağı F-35A Modelinin Ayrıntıları

 

F-35A CTOL

Mürettebat

1

Yükseklik

14.2 ft (4.33 m)

Uzunluk

51.4 ft (15.67 m)

Kanat açıklığı

35 ft (10.7 m)

Boş ağırlığı

29,300 lb(13,300 kg)

Yüklü ağırlığı

44,400 lb (20,100 kg)

Motor

1× Pratt & Whitney F135 afterburning turbofan

Azami hız

1.67Mach (1,283 mph, 2,065 km/h)

Menzil

12.000 km1,200 nmi (2,220 km) on internal fuel

Azami yükseklik

48.000 fit (15.000 m)

Tırmanış değeri

40.000 fit/dak. (200 m/sn).

Havadan havaya füzeler

AIM-120 AMRAAM , AIM-132 ASRAAM , AIM-9X Sidewinder , IRIS-T

Havadan yere füzeler

AGM-154 JSOW , AGM-158 JASSM

Silah

1 × GAU-22/A 25 mm (0.984 in) cannon internally with 180 rounds

Bombalar

2 x JDAM  (Joint Direct Attact Munition) 1,000 lbMark 84,                         Mark 83 and Mark 82 GP bombs, Mk.20 Rockeye II cluster bomb,                                              Wind Corrected Munitions Dispenser capable, Paveway -series laser-guided bombs,  Small Diameter Bomb (SDB), B61 nuclear bomb.

F-35’ler ilk kez tüm dünyanın önünde görücüye çıktı

Dünyanın önde gelen savunma ve teknoloji şirketi Lockheed Martin’in liderliğinde, Türkiye’nin de dahil olduğu 200 milyar dolarlık ‘F- 35 Müşterek Taarruz Uçağı-JSF’ programının ilk uçağı, dünyaya tanıtıldı:
(9 Temmuz 2006 Pazar)

Tüm aşamaları tamamlanan uçak, ABD’nin Texas Eyaleti’ne bağlı Forth Worth Kenti’ndeki Lockheed Martin Havacılık Tesisleri’nde düzenlenen törenle ilk kez tüm dünyaya tanıtıldı. Devrim niteliğindeki teknoloji ve sistemleri bir araya getiren F-35’e, Şimşek 2 (Lightning 2) adı verildi.

F-35, dünyada bugüne kadar gerçekleştirilen en pahalı savunma projesi. Dünyanın tek motorlu en hızlı uçağı olan F-35, sesten hızlı uçuyor ve radara yakalanmıyor. 31 Ekim’de ilk uçuş denemesini yapması palanlanan ve hızla F-16’ların yerini alması beklenen F-35’ler, Türkiye’nin de yer aldığı 9 ülkenin ortaklığında üretiliyor. JSF (Joint Strike Fighter-Müşterek Taarruz Uçağı) adı verilen projeye katılan diğer ülkeler ise ABD, İngiltere, İtalya, Hollanda, Kanada, Avustralya, Danimarka ve Norveç. ABD ve İngiltere için 2,593 uçak üretilecek. Diğer ortak ve ortak olmayan ülkelerin taleplerinin netleşmesinin ardından ise, 4 binin üzerinde F-35 uçağı gökyüzünde boy gösterecek.

ABD’den sonra İngiltere’nin 2 milyar dolarla en büyük katkıyı yaptığı projeye Türkiye de 175 milyon dolar destek verdi. İlk teslimi 2009’da yapılacak uçağın ikinci büyük parçası olan orta gövdesi TAI’nin Ankara tesislerinde üretilecek. Türkiye’nin bu projeden 3.9 milyar dolar iş payı alması bekleniyor. Her uçağın satış fiyatı yaklaşık 60 milyon dolar olacak. F-35 Müşterek Taarruz Uçağı programında Türkiye’den Aselsan, Havelsan, Kalekalıp, Mikes, TAI, Alp Havacılık, Aydın Yazılım ve Elektronik Sanayi A.Ş. (AYESAŞ), Gate Elektronik gibi başlıca savunma sanayii firmaları bulunuyor.

Lockheed Martin yetkilileri, savaş pilotlarının F-35’lere adapte olmakta zorluk çekmeyeceklerine inanıyor. Çünkü bu uçakların pilotları için çok özel başlıklar hazırlandı. Uçağın üzerine yerleştirilen 6 kamera, pilota 360 derecelik görüş yeteneği kazandırıyor. Örneğin pilot başını aşağıya indirdiğinde uçağın altını, geriye çevirdiğinde arkasını gözlüğüne yansıyan görüntülerden takip edebiliyor. Baktığı yöne ilişkin tüm veriler de pilotun gözlüğüne yansıyor. Gece görüş özelliğine sahip bu sistem, “zoom” yeteneğiyle 20 mil uzaklıktaki bir noktayı adeta pilotun burnunun dibine getirebiliyor.

Türk Hava Kuvvetleri F-16 ve F-4 savaş uçaklarının uçuş ömürlerinin dolması nedeniyle 2010’dan itibaren filosuna yeni savaş uçakları katacak. Müşterek Taarruz Uçağı (JSF) projesinin F-35 uçağına tasarım aşamasından beri katılan Türkiye, bu uçağın rakibi Avrupa üretimi Eurofighter Typhoon’u da alternatif olarak tutuyor. Türkiye’nin filosuna yeni nesil uçaklardan 100 ila 120 adet katması planlanıyor. F-35 ve Typhoon uçaklarının farklı üstün özelliklere sahip olması nedeniyle iki modelden de alınması gündemde. Türkiye, Aralık 2006’da imzalayacağı muhtırayla “F-35’i seçtim” diyerek alım sözü vermişti.

Yorum Yaz